Alacahöyük, Türkiye’nin tarihsel zenginlikleri arasında önemli bir yere sahip antik bir yerleşimdir. Çorum'un Alaca ilçesine yakın bir konumda bulunan bu höyük, geçmişin derinliklerine uzanan kalıntılarıyla dikkat çekmektedir. İlk yerleşim izlerinin M.Ö. 5000 yıllarına kadar dayandığı düşünülen Alacahöyük, farklı dönemlere ait kültürel katmanlarıyla tarih meraklılarının ilgisini çekmektedir. Kazılarda ortaya çıkan eserler, bölgenin antik uygarlıklarına dair önemli ipuçları sunmaktadır.

Alacahöyük Antik Kenti, Çorum'un Alaca ilçesinin 15 km kuzeybatısında yer alan bir höyüktür. Özellikleri:

• Tarihçe: İlk bulgular M.Ö. 3500'lü yıllara dayansa da bazı bulgular tarihi 1500 yıl daha geri götürerek M.Ö. 5000'li yıllara kadar uzatmaktadır.
• Kültür Katları: Dört ana kültür katmanı bulunmaktadır: 1. Helenistik, Roma, Bizans, Selçuklu-Osmanlı; 2. Mabetler, büyük yapılar, su kanalları, şehir suru ve sfenksli kapı; 3. Eski Tunç Çağı ve Hatti Uygarlığı; 4. Geç Kalkolitik Çağ.
• Kazılar: İlk keşif 1835 yılında W.G. Hamilton tarafından yapılmıştır. Sistemli kazılar ise 1935 yılında Türk Tarih Kurumu adına Dr. Hamit Zübeyr Koşay ve Remzi Oğuz Arık tarafından başlatılmıştır.
• Önemli Buluntular: Eski Tunç Çağı'na ait 13 kral mezarı, güneş diskleri, geyik ve boğa heykelleri, kama, kılıç, balta gibi savaş aletleri.

Alacahöyük, Türkiye'nin ilk ulusal kazılarından biri olarak da önem taşımaktadır.