Pamukkale'nin travertenleri, sadece görsel bir şölen sunmakla kalmaz, aynı zamanda derin bir efsaneye de ev sahipliği yapar. Bu efsane, geçmişte yaşananların ve insanların inançlarının bir yansıması olarak, bölgenin mistik havasını güçlendirir. Pamukkale, doğal güzelliklerinin yanı sıra, şifalı sularıyla da tanınır ve bu özellikleriyle ziyaretçileri kendine çeker. Efsaneler, yerel kültürün bir parçası olarak tarih boyunca aktarılmıştır ve bu da Pamukkale'nin cazibesini artıran unsurlardan biridir.

Pamukkale Travertenleri efsanesi, çirkin bir kızın sıcak suyla dolu beyaz havuzlarda güzelliğine kavuşmasıyla başlar. Denizli’nin Çökelez Dağı eteklerinde yaşayan fakir bir oduncu ailesinin kızı, yüzü sivilceli, vücudunun her tarafı çıbanlar ve yaralar içinde olduğu için çirkinliğiyle çevresindekileri rahatsız eder. Genç kız, çirkinliğinden dolayı utanıp kimseyle konuşamaz ve bir sabah Çökelez Dağı’nın sarp yamaçlarından kendini boşluğa bırakır. Kızın düştüğü yerde, derinlerden fışkıran şifalı sıcak sular vardır. Denizli Beyi’nin oğlu, av sırasında bulduğu kızı iyileştirir ve kız güzelleşir. İyileşen kız, Denizli Beyi’nin oğluyla evlenir. O günden sonra kadınlar, güzelleşmek için Pamukkale’deki ılıcalara gitmeye başlar. Bu efsanenin, bölgenin tarih boyunca bir “şifa kaynağı” olarak görülmesinin temel nedenlerinden biri olduğu kabul edilir. Travertenlerin beyazlığı, içinde bulunan kalsiyum karbonatın çökelmesiyle oluşur. Ayrıca, Pamukkale ve Karahayıt’ın sularının ve çamurlarının şifalı olduğuna inanılır. Bu sulara girmek ve vücuduna çamur sürerek çamur banyosu yapmak için Karahayıt ve Pamukkale’ye ülke içinden ve dışından binlerce insan gelir.